{"id":136,"date":"2013-12-13T13:10:55","date_gmt":"2013-12-13T13:10:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.muzeusm.ro\/?page_id=136"},"modified":"2024-03-24T11:49:03","modified_gmt":"2024-03-24T09:49:03","slug":"sala-vi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/sala-vi\/","title":{"rendered":"Gazdas\u00e1g \u00e9s v\u00e1rosiasod\u00e1s"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/IMG_9837.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-thumbnail wp-image-470 alignleft\" src=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/IMG_9837-150x150.jpg\" alt=\"IMG_9837\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a>Szatm\u00e1r \u00e9s N\u00e9meti v\u00e1rosai a 13. sz\u00e1zadban kapott gazdas\u00e1gi \u00e9s kereskedelmi privil\u00e9giumoknak k\u00f6sz\u00f6nhet\u0151en, a k\u00e9zm\u0171ves c\u00e9hek jelent\u0151s k\u00f6zpontjaiv\u00e1 v\u00e1ltak. A 16-17. sz\u00e1zad folyam\u00e1n a k\u00e9t v\u00e1rosban m\u0171k\u00f6d\u00f6tt a sz\u00edjgy\u00e1rt\u00f3k, a szab\u00f3k, az arany- \u00e9s ez\u00fcstm\u0171vesek, a fegyverkov\u00e1csok, a t\u00edm\u00e1rok, a sz\u0171cs\u00f6k, a kov\u00e1csok, a csizmadi\u00e1k, a pint\u00e9rek \u00e9s a borb\u00e9lyok c\u00e9he. A 18. sz\u00e1zadban megkezd\u0151d\u00f6tt Szatm\u00e1r-n\u00e9meti urbaniz\u00e1ci\u00f3ja \u00e9s moderniz\u00e1ci\u00f3ja. A Szamost szab\u00e1lyozt\u00e1k, holt\u00e1gait kisz\u00e1r\u00edtott\u00e1k. 1805-t\u0151l a v\u00e1ros utc\u00e1it, el\u0151bb csak t\u00f6lgyfa-deszka, k\u00e9s\u0151bb k\u0151burkolattal l\u00e1tt\u00e1k el. E c\u00e9lra 1808-t\u00f3l a szin\u00e9rv\u00e1raljai k\u0151b\u00e1ny\u00e1kb\u00f3l sz\u00e1ll\u00edtott k\u00f6veket haszn\u00e1ltak. Fel\u00e9p\u00fcltek a v\u00e1rosk\u00e9pet ma is meghat\u00e1roz\u00f3 \u00e9p\u00fcletek: a v\u00e1rosh\u00e1za (ez lebont\u00e1sra ker\u00fclt), a r\u00f3mai-katolikus sz\u00e9kesegyh\u00e1z \u00e9s p\u00fcsp\u00f6ki palota, a kanonokok h\u00e1zai, a Jeney-h\u00e1z, a V\u00e9csey-h\u00e1z, az Ormos-h\u00e1z, a g\u00f6r\u00f6g katolikus templom, a sz\u00ednh\u00e1z \u00e9p\u00fclete \u00e9s a Feh\u00e9r-h\u00e1z. A 19. sz\u00e1zad v\u00e9g\u00e9n \u00e9s a 20. sz\u00e1zad fordul\u00f3j\u00e1n \u00e9p\u00fclnek ki az els\u0151 vas\u00fatvonalak, amelyek \u00f6sszek\u00f6tik Szatm\u00e1rn\u00e9metit a vil\u00e1ggal \u00e9s a k\u00f6rny\u00e9k kisebb-nagyobb helys\u00e9geivel. 1871-ben \u00e9p\u00fcl a Szatm\u00e1rn\u00e9meti-Nagyk\u00e1roly, 1872-ben a Szatm\u00e1rn\u00e9meti\u2013M\u00e1ramarossziget, 1884-ben a Szatm\u00e1rn\u00e9meti\u2013Nagyb\u00e1nya, 1900-ban a Szatm\u00e1rn\u00e9meti\u2013Erd\u0151d, 1906-ban a Szatm\u00e1rn\u00e9meti\u2013Biksz\u00e1d vas\u00fatvonal.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szatm\u00e1r \u00e9s N\u00e9meti v\u00e1rosai a 13. sz\u00e1zadban kapott gazdas\u00e1gi \u00e9s kereskedelmi privil\u00e9giumoknak k\u00f6sz\u00f6nhet\u0151en, a k\u00e9zm\u0171ves c\u00e9hek jelent\u0151s k\u00f6zpontjaiv\u00e1 v\u00e1ltak. A 16-17. sz\u00e1zad folyam\u00e1n a k\u00e9t v\u00e1rosban m\u0171k\u00f6d\u00f6tt a sz\u00edjgy\u00e1rt\u00f3k, a szab\u00f3k, az arany- \u00e9s ez\u00fcstm\u0171vesek, a fegyverkov\u00e1csok, a t\u00edm\u00e1rok, a sz\u0171cs\u00f6k, a kov\u00e1csok, a csizmadi\u00e1k, a pint\u00e9rek \u00e9s a borb\u00e9lyok c\u00e9he. A 18. sz\u00e1zadban megkezd\u0151d\u00f6tt<a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/sala-vi\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">&#8220;Gazdas\u00e1g \u00e9s v\u00e1rosiasod\u00e1s&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":245723487,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-136","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.1","language":"hu","enabled_languages":["ro","hu","en"],"languages":{"ro":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hu":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":14516,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/noblesse-oblige\/","url_meta":{"origin":136,"position":0},"title":"Noblesse oblige!","author":"Kov\u00e1cs Zsolt","date":"19 July 2024","format":false,"excerpt":"RO: Muzeul Jude\u021bean Satu Mare \u2013 Serviciul Muzee Carei-T\u0103\u0219nad are deosebita pl\u0103cere de a v\u0103 invita la vernisajul expozi\u021biei temporare \u201eNoblesse Oblige! Elegan\u021b\u0103 \u0219i rafinament la mas\u0103 \u0219i \u00een cafenele (1850-1940)\u201d, ce va avea loc s\u00e2mb\u0103t\u0103, 20 iulie 2024, \u00eencep\u00e2nd cu ora 17:00, la Castelul K\u00e1rolyi, \u00een sala Cavalerilor. Expozi\u021bia\u2026","rel":"","context":"In &quot;Evenimente&quot;","block_context":{"text":"Evenimente","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/category\/evenimente\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":1557,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/vernisajul-expozitiei-flori-pentru-suflet\/","url_meta":{"origin":136,"position":1},"title":"Vernisajul expozi\u021biei \u201eFlori pentru suflet\u201d","author":"Dobrescu Adela Catalina","date":"28 February 2016","format":false,"excerpt":"Muzeul Jude\u0163ean Satu Mare \u2013 Sec\u0163ia Art\u0103 (P-\u0163a Libert\u0103\u0163ii nr.21) v\u0103 invit\u0103\u00a0mar\u0163i, 1 martie 2016, ora 14:00, la vernisajul expozi\u0163iei :\u00a0\u201eFlori pentru suflet\u201d. Ap\u0103rut\u0103 ca tem\u0103 independent\u0103 \u00een secolul al XVI- lea, tabloul cu flori a devenit din sec. al XIX- lea, una dintre crea\u0163iile preferate ale pictorilor rom\u00e2ni.\u00a0Selec\u0163ia realizat\u0103\u2026","rel":"","context":"In &quot;actualitati&quot;","block_context":{"text":"actualitati","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/category\/actualitati\/"},"img":{"alt_text":"Afi\u0219expomartie2016final","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/Afi%C8%99expomartie2016final-225x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9051,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/de-la-caligrafie-la-tipografie-kalligrafiatol-a-nyomtatasig\/","url_meta":{"origin":136,"position":2},"title":"De la caligrafie la tipografie \/ Kalligr\u00e1fi\u00e1t\u00f3l a nyomtat\u00e1sig","author":"Popdan Bradut","date":"2 February 2021","format":false,"excerpt":"Ast\u0103zi, datorit\u0103 evolu\u021biei tehnologice, ne bucur\u0103m de existen\u021ba a numeroase c\u0103r\u021bi liturgice, de rug\u0103ciune, de \u00eenv\u0103\u021b\u0103tur\u0103, de literatur\u0103 etc., put\u00e2ndu-ne imagina cu greu via\u021ba f\u0103r\u0103 prezen\u021ba lor. \u00cens\u0103, \u00een secolele trecute situa\u021bia era cu mult diferit\u0103. Prin efortul unor domnitori, a unor c\u0103lug\u0103ri sau a altor oameni \u00eenv\u0103\u021ba\u021bi, tiparul \u0219i\u2026","rel":"","context":"In &quot;actualitati&quot;","block_context":{"text":"actualitati","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/category\/actualitati\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":9918,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/expozitia-mari-fotografi-din-transilvania-secolele-xix-xx-la-lugoj\/","url_meta":{"origin":136,"position":3},"title":"Expozi\u021bia MARI FOTOGRAFI DIN TRANSILVANIA. SECOLELE XIX-XX la Lugoj","author":"Popdan Bradut","date":"9 June 2021","format":false,"excerpt":"Mar\u021bi, 8 iunie 2021, la ora 18.00, la Muzeul de Istorie, Etnografie \u0219i Art\u0103 Plastic\u0103 Lugoj a avut loc vernisajul expozi\u021biei temporare \u201eMari fotografi din Transilvania. Secolele XIX-XX\u201d(edi\u021bia a II-a) \u2013 un proiect cultural de anvergur\u0103 na\u021bional\u0103, organizat de Muzeul Jude\u021bean de Istorie \u0219i Arheologie Maramure\u0219 \u00een parteneriat cu Muzeul\u2026","rel":"","context":"In &quot;actualitati&quot;","block_context":{"text":"actualitati","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/category\/actualitati\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/lugoj2-300x172.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13690,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/sala-x\/","url_meta":{"origin":136,"position":4},"title":"S\u0103tmarul interbelicA k\u00e9t vil\u00e1gh\u00e1bor\u00fa k\u00f6z\u00f6tti Szatm\u00e1rHall X","author":"Gordan Csilla","date":"13 December 2013","format":false,"excerpt":"\u00cen deceniul IV al secolului al XX-lea, jude\u0163ul Satu Mare de\u0163inea un important poten\u0163ial de dezvoltare, av\u00e2nd 52 de fabrici cu cel pu\u0163in 20 de muncitori fiecare, un sistem bancar modern \u015fi eficient, o infrastructur\u0103 solid\u0103, \u00een cadrul c\u0103reia se inaugura \u00een aceast\u0103 perioad\u0103 primul aeroport din ora\u015ful Satu Mare.\u2026","rel":"","context":"Similar post","block_context":{"text":"Similar post","link":""},"img":{"alt_text":"IMG_9855","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/IMG_9855-150x150.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3957,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/mikola-andras\/","url_meta":{"origin":136,"position":5},"title":"Stilou \u201eDr. Ilie Carol Barbul\u201d","author":"Dobrescu Adela Catalina","date":"14 January 2019","format":false,"excerpt":"\u00a0 Stilou \u201eDr. Ilie Carol Barbul\u201d Stiloul a fost produs la \u00eenceputul secolului al\u00a0 XX- lea\u00a0 de c\u0103tre firma \u201eOSMIA\u201d, fiind confec\u0163ionat din material plastic de culoare neagr\u0103 cu decor auriu. Capacul este decorat\u00a0 cu monograma \u201eDr. I.C.Barbul\u201d, care este incizat\u0103 \u0219i imprimat\u0103 cu culoare aurie, iar peni\u0163a este confec\u0163ionat\u0103\u2026","rel":"","context":"In &quot;obiectul_lunii&quot;","block_context":{"text":"obiectul_lunii","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/category\/obiectul_lunii\/"},"img":{"alt_text":"","src":"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/21526.tif","width":350,"height":200},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pfvnyQ-2c","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/245723487"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13748,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136\/revisions\/13748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}