{"id":9306,"date":"2021-03-09T11:11:03","date_gmt":"2021-03-09T11:11:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.muzeusm.ro\/?p=9306"},"modified":"2021-03-09T11:11:03","modified_gmt":"2021-03-09T11:11:03","slug":"raspandirea-cartilor-bisericesti-romanesti-in-satu-marea-roman-egyhazi-konyvek-elterjedese-szatmar-teruleten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/raspandirea-cartilor-bisericesti-romanesti-in-satu-marea-roman-egyhazi-konyvek-elterjedese-szatmar-teruleten\/","title":{"rendered":"R\u0103sp\u00e2ndirea c\u0103r\u021bilor biserice\u0219ti rom\u00e2ne\u0219ti \u00een Satu Mare\/A rom\u00e1n egyh\u00e1zi k\u00f6nyvek elterjed\u00e9se Szatm\u00e1r ter\u00fclet\u00e9n"},"content":{"rendered":"<p>Indiferent de locul unde a fost tip\u0103rit\u0103 (Transilvania, \u021aara Rom\u00e2neasc\u0103 sau Moldova), cartea rom\u00e2neasc\u0103 a circulat dintr-o provincie \u00een alta, materializ\u00e2ndu-se astfel dorin\u021ba de a face c\u0103r\u021bi pentru rom\u00e2nii de pretutindeni.<!--more--><\/p>\n<p>Din teascurile tipografiei de la Blaj au ie\u0219it la lumin\u0103 un mare num\u0103r de c\u0103r\u021bi care au avut o circula\u021bie intens\u0103 \u00een aceast\u0103 parte a \u021b\u0103rii. Cu toate acestea, transilv\u0103nenii au manifestat un interes deosebit pentru c\u0103r\u021bile de cult imprimate dincolo de Carpa\u021bi.<\/p>\n<p>De\u0219i era \u00eengr\u0103dit\u0103 p\u0103trunderea c\u0103r\u021bilor din \u021aara Rom\u00e2neasc\u0103 \u0219i Moldova, multe exemplare ajungeau \u00een satele s\u0103tm\u0103rene chiar \u00een anul apari\u021biei sau cel imediat urm\u0103tor, fapt consemnat de \u00eensemn\u0103rile manuscrise pe care le poart\u0103 filele acestor c\u0103r\u021bi.<\/p>\n<p>C\u0103r\u021bile erau procurate pe diverse c\u0103i:<\/p>\n<ul>\n<li>Cu prilejul hirotonirii mitropoli\u021bilor B\u0103lgradului la T\u00e2rgovi\u0219te sau Bucure\u0219ti, ei primeau \u00een dar \u0219i numeroase c\u0103r\u021bi de slujb\u0103 tip\u0103rite acolo.<\/li>\n<li>Existau tineri care mergeau \u00een Bucure\u0219ti s\u0103 \u00eenve\u021be carte sau pentru a deprinde me\u0219te\u0219ugul leg\u0103rii \u0219i copierii c\u0103r\u021bilor.<\/li>\n<li>C\u0103lug\u0103rii \u0219i diecii treceau mun\u021bii cu desagii plini cu c\u0103r\u021bi tip\u0103rite sau manuscrise.<\/li>\n<li>Negustorii ardeleni aduceau pe l\u00e2ng\u0103 m\u0103rfuri \u0219i c\u0103r\u021bi de cult mult solicitate \u00een Transilvania, chiar \u00een condi\u021biile interzicerii transportului de carte din \u021aara Rom\u00e2neasc\u0103 \u0219i Moldova.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sper\u0103m c\u0103 aceste detalii v\u0103 vor trezi interesul pentru a vizita expozi\u021bia de carte veche rom\u00e2neasc\u0103 \u0219i str\u0103in\u0103 deschis\u0103 la Muzeul Jude\u021bean Satu Mare, \u00een colaborare cu Arhivele Na\u021bionale-Biroul Jude\u021bean Satu Mare \u0219i cu Biblioteca Jude\u021bean\u0103 Satu Mare.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>F\u00fcggetlen\u00fcl att\u00f3l, hogy hol nyomtatt\u00e1k (Erd\u00e9ly, Havasalf\u00f6ld vagy Moldva), a rom\u00e1n k\u00f6nyvek egyik vid\u00e9kr\u0151l a m\u00e1sikra v\u00e1ndoroltak, \u00edgy ennek eredm\u00e9nyek\u00e9nt fogalmaz\u00f3dott meg az a v\u00e1gy is, hogy min\u00e9l t\u00f6bb helyen k\u00e9sz\u00edtsenek k\u00f6nyvet.<\/p>\n<p>A bal\u00e1zsfalvi nyomd\u00e1b\u00f3l sz\u00e1mos olyan k\u00f6nyv ker\u00fclt ki, amelyek az orsz\u00e1g e r\u00e9sz\u00e9n intenz\u00edv forgalomban voltak, azonban az erd\u00e9lyiek k\u00fcl\u00f6n\u00f6s \u00e9rdekl\u0151d\u00e9st mutattak a K\u00e1rp\u00e1tokon t\u00fal nyomtatott egyh\u00e1zi k\u00f6nyvek ir\u00e1nt is.<\/p>\n<p>Hab\u00e1r a Havasalf\u00f6ldr\u0151l \u00e9s Moldv\u00e1b\u00f3l sz\u00e1rmaz\u00f3 k\u00f6nyvek behozatal\u00e1t korl\u00e1tozt\u00e1k, sz\u00e1mos p\u00e9ld\u00e1ny \u00e9rkezett a szatm\u00e1ri falvakba m\u00e1r a megjelen\u00e9s \u00e9v\u00e9ben vagy a r\u00e1 k\u00f6vetkez\u0151 esztend\u0151ben, amint ezt az oldalakon k\u00e9zzel \u00edrott bejegyz\u00e9sek is bizony\u00edtj\u00e1k.<\/p>\n<p>A k\u00f6nyvek beszerz\u00e9se k\u00fcl\u00f6nb\u00f6z\u0151 m\u00f3don t\u00f6rt\u00e9nt:<\/p>\n<ul>\n<li>a gyulafeh\u00e9rv\u00e1ri \u00e9rsekek \u00e1ltal, akik a t\u00e2rgovi\u0219tei vagy bukaresti szentel\u00e9sek<\/li>\n<\/ul>\n<p>alkalm\u00e1val nyomtatott szertart\u00e1sk\u00f6nyvet is kaptak aj\u00e1nd\u00e9kba.<\/p>\n<ul>\n<li>egyes fiatalok Bukarestbe mentek tanulni vagy hogy megtanulj\u00e1k a k\u00f6nyvk\u00f6t\u00e9s-<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00e9s m\u00e1sol\u00e1s mesters\u00e9g\u00e9t.<\/p>\n<ul>\n<li>a szerzetesek \u00e9s a diak\u00f3nusok nyomtatott vagy k\u00e9zzel \u00edrott k\u00f6nyvekkel teli<\/li>\n<\/ul>\n<p>zs\u00e1kokkal keltek \u00e1t a hegyeken.<\/p>\n<ul>\n<li>az erd\u00e9lyi keresked\u0151k az itt nagy keresletnek \u00f6rvend\u0151 \u00e1rucikkek mellett egyh\u00e1zi<\/li>\n<\/ul>\n<p>k\u00f6nyveket is hoztak, b\u00e1r a j\u00f3l tudt\u00e1k, hogy a Havasalf\u00f6ldr\u0151l \u00e9s Moldv\u00e1b\u00f3l<\/p>\n<p>sz\u00e1rmaz\u00f3 k\u00f6nyvek behozatala tilos volt.<\/p>\n<p>Ez\u00faton is szeretettel h\u00edvunk \u00e9s v\u00e1runk minden \u00e9rdekl\u0151d\u0151t a m\u00fazeum sz\u00e9khely\u00e9n megtekinthet\u0151 r\u00e9gi rom\u00e1n \u00e9s k\u00fclf\u00f6ldi k\u00f6nyvek ki\u00e1ll\u00edt\u00e1s\u00e1ra, mely a Szatm\u00e1r Megyei M\u00fazeum, Rom\u00e1nia Nemzeti Lev\u00e9lt\u00e1r\u00e1nak Szatm\u00e1r Megyei Igazgat\u00f3s\u00e1ga, \u00e9s a Szatm\u00e1r Megyei K\u00f6nyvt\u00e1r k\u00f6z\u00f6s szervez\u00e9s\u00e9ben j\u00f6tt l\u00e9tre.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20210203_141606.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9307\" src=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20210203_141606-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a> <a href=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20210203_141940.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9309\" src=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20210203_141940-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a> <a href=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20210203_141851.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9310\" src=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20210203_141851-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a> <a href=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20210203_141830.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9311\" src=\"http:\/\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20210203_141830-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Indiferent de locul unde a fost tip\u0103rit\u0103 (Transilvania, \u021aara Rom\u00e2neasc\u0103 sau Moldova), cartea rom\u00e2neasc\u0103 a circulat dintr-o provincie \u00een alta, materializ\u00e2ndu-se astfel dorin\u021ba de a face c\u0103r\u021bi pentru rom\u00e2nii de pretutindeni.<\/p>\n","protected":false},"author":245723484,"featured_media":9308,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[6498592],"tags":[],"class_list":["post-9306","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualitati","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.1","language":"en","enabled_languages":["ro","hu","en"],"languages":{"ro":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":12676,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/lansare-de-carte-biserica-ortodoxa-si-clerul-militar-din-monarhia-habsburgica-intre-pacea-de-la-carlovit-si-primul-razboi-mondial-1699-1914\/","url_meta":{"origin":9306,"position":0},"title":"Lansare de carte &#8211; \u201eBISERICA ORTODOX\u0102 \u0218I CLERUL MILITAR DIN MONARHIA HABSBURGIC\u0102 \u00ceNTRE PACEA DE LA CARLOVI\u021a \u0218I PRIMUL R\u0102ZBOI MONDIAL (1699 \u2013 1914)-\u201d","author":"Popdan Bradut","date":"7 June 2023","format":false,"excerpt":"MUZEUL JUDE\u021aEAN SATU MARE \u0219i PAROHIA ORTODOX\u0102 \u201dADORMIREA MAICII DOMNULUI\u201d, V\u0102 INVIT\u0102 LA PREZENTAREA UNEI C\u0102R\u021aI DE EXCEP\u021aIE, \u201dBISERICA ORTODOX\u0102 \u0218I CLERUL MILITAR DIN MONARHIA HABSBURGIC\u0102 \u00ceNTRE PACEA DE LA CARLOVI\u021a \u0218I PRIMUL R\u0102ZBOI MONDIAL (1699 \u2013 1914)\u201d. Autorul c\u0103r\u021bii, dr. MIRCEA - GHEORGHE ABRUDAN, este cercet\u0103tor \u0219tiin\u021bific III la\u2026","rel":"","context":"In &quot;actualitati&quot;","block_context":{"text":"actualitati","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/category\/actualitati\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":9169,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/insemnari-manuscrise-pe-paginile-cartilor-vechi\/","url_meta":{"origin":9306,"position":1},"title":"\u00censemn\u0103ri manuscrise pe paginile c\u0103r\u021bilor vechi","author":"Popdan Bradut","date":"17 February 2021","format":false,"excerpt":"\u00cenceputurile activit\u0103\u021bii de cercetare a c\u0103r\u021bii vechi rom\u00e2ne\u0219ti \u00een regiunea S\u0103tmarului apar\u021bin lui Dariu Pop. Lucrarea \u201dM\u0103rturii str\u0103mo\u0219e\u0219ti. Note paleografice pe margini de c\u0103r\u021bi biserice\u0219ti s\u0103tm\u0103rene\u201d, publicat\u0103 \u00een 1938, cuprinde \u00eensemn\u0103ri descifrate de pe 190 de exemplare, r\u0103m\u00e2n\u00e2nd \u00een cazul celor disp\u0103rute singura dovad\u0103 a existen\u021bei \u0219i circula\u021biei lor. Cercet\u0103rile\u2026","rel":"","context":"In &quot;actualitati&quot;","block_context":{"text":"actualitati","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/category\/actualitati\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/68314Mo-2-234x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9337,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/cazania-lui-varlaamvarlaam-ersek-predikacioskonyve\/","url_meta":{"origin":9306,"position":2},"title":"Cazania lui Varlaam\/Varlaam \u00e9rsek pr\u00e9dik\u00e1ci\u00f3sk\u00f6nyve","author":"Popdan Bradut","date":"17 March 2021","format":false,"excerpt":"\u00a0 Cazania sau Carte rom\u00e2neasc\u0103 de \u00eenv\u0103\u021b\u0103tur\u0103 la dumenecele preste an \u0219i la praznicele \u00eemp\u0103r\u0103te\u0219ti \u0219i la sv\u0103n\u0163i mari a fost a fost alc\u0103tuit\u0103 \u0219i \u00eengrijit\u0103 de Mitropolitul Varlaam \u00een perioada domniei lui Vasile Lupu. Ea a fost scris\u0103 \u00een limba rom\u00e2n\u0103, dar cu litere chirilice \u0219i a ap\u0103rut la\u2026","rel":"","context":"In &quot;actualitati&quot;","block_context":{"text":"actualitati","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/category\/actualitati\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/20210203_141951-300x253.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12683,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/lansarea-cartii-biserica-ortodoxa-si-clerul-militar-din-monarhia-habsburgica-intre-pacea-de-la-carlovit-si-primul-razboi-mondial-1699-1914\/","url_meta":{"origin":9306,"position":3},"title":"LANSAREA C\u0102R\u021aII \u201dBISERICA ORTODOX\u0102 \u0218I CLERUL MILITAR DIN MONARHIA HABSBURGIC\u0102 \u00ceNTRE PACEA DE LA CARLOVI\u021a \u0218I PRIMUL R\u0102ZBOI MONDIAL (1699 \u2013 1914)\u201d","author":"andreeaionetecu","date":"9 June 2023","format":false,"excerpt":"LANSAREA C\u0102R\u021aII \u201dBISERICA ORTODOX\u0102 \u0218I CLERUL MILITAR DIN MONARHIA HABSBURGIC\u0102 \u00ceNTRE PACEA DE LA CARLOVI\u021a \u0218I PRIMUL R\u0102ZBOI MONDIAL (1699 \u2013 1914)\u201d AUTOR: CS. III DR. MIRCEA GHEORGHE ABRUDAN - INSTITUTUL DE ISTORIE \u201eGEORGE BARI\u021aIU\u201d AL ACADEMIEI ROM\u00c2NE \u2013 FILIALA CLUJ NAPOCA \u00a0 8 IUNIE - 2023 - CATEDRALA ORTODOX\u0102\u2026","rel":"","context":"In &quot;actualitati&quot;","block_context":{"text":"actualitati","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/category\/actualitati\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1-213x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8991,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/unirea-principatelor-romane-moldova-si-tara-romaneasca-primul-pas-spre-formarea-romaniei-mari\/","url_meta":{"origin":9306,"position":4},"title":"Unirea Principatelor Rom\u00e2ne Moldova \u0219i \u021aara Rom\u00e2neasc\u0103 &#8211; primul pas spre formarea Rom\u00e2niei Mari","author":"Popdan Bradut","date":"24 January 2021","format":false,"excerpt":"Rom\u00e2nii au avut mereu o dorin\u021b\u0103 comun\u0103 - s\u0103 tr\u0103iasc\u0103 to\u021bi \u00eentr-o singur\u0103 patrie, s\u0103 se realizeze o Unire care s\u0103-i aduc\u0103 pe to\u021bi la un loc, s\u0103 existe un stat doar al lor sau, cum afirma Mihail Kog\u0103lniceanu: \u201dDorin\u021ba cea mai mare, cea mai general\u0103, aceea hot\u0103r\u00e2t\u0103 de toate\u2026","rel":"","context":"In &quot;actualitati&quot;","block_context":{"text":"actualitati","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/category\/actualitati\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.muzeusm.ro\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1-1-300x293.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8695,"url":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/un-ultim-omagiu-domnului-academician-gabriel-strempel\/","url_meta":{"origin":9306,"position":5},"title":"UN ULTIM OMAGIU DOMNULUI ACADEMICIAN GABRIEL \u0218TREMPEL","author":"Popdan Bradut","date":"8 December 2020","format":false,"excerpt":"Cu mare triste\u021be am aflat c\u0103 a plecat dintre noi un mare prieten al Muzeului Jude\u021bean Satu Mare, Domnul Academician Gabriel \u0218trempel, unul dintre cei mai erudi\u021bi cercet\u0103tori ai literaturii rom\u00e2ne vechi. Prin sprijinul s\u0103u, \u00een calitate de director al Bibliotecii Academiei Rom\u00e2ne, s-a dezvoltat considerabil fondul de carte al\u2026","rel":"","context":"In &quot;actualitati&quot;","block_context":{"text":"actualitati","link":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/category\/actualitati\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pfvnyQ-2q6","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/245723484"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9306"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9306\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeusm.ro\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}